Blog / Psikoterapinin Çerçevesi

News

20.06.2021

796 Gösterim...

Psikolog Öznur KARAMAN

Psikoterapinin Çerçevesi

Psikoterapi için danışan - terapist ilişkisinde romantize edilmiş bir işlev yoktur. Bazı sınırlar mevcuttur; bu sınırlar danışanı korumak ve terapi sürecinin ketlenmemesi için gerekli alanı sağlar. Danışan ve terapist arasında terapötik bir bağ oluşur ve  bu bağ onu ‘’bağımlı’’  yapmayan ama kapsayabilen bir bağ olur. Vazgeçebileceği bir alanı da vardır, derinleşirken tutunabileceği bir alanı da. Bu çizilmiş sınırlar empatik işlevi yok etmez. Terapi; hem danışanın hem de terapistin zihinselliklerinde açtıkları bir alandır ve terapi dışında bir öteki için açılmış, kendini özneleştirmeden ve narsistik bir yatırımı olmayan bir alan yoktur. Terapinin ‘’iyileştiriciliği’’ en başta bu alanın iki kişinin zihninde sadece ‘’danışan’’ için açılıyor oluşundan gelir. Danışanı sevmekle ilgili ‘’Usta Terapist Olmak Üzerine’’ kitabındaki güzel bir tanım verilmiş: ‘’ Derin bir bağlılığı temsil eden; talepkar, sömürücü ve romantik olmayan..’’

Bu alanın güvenli ve işlevsel olması  için ‘’terapi çerçevesi’’ kavramı oluşturulmuştur. Bazı ihtimaller denenmiş; danışan ve terapi formatı için en uygun kalıp oluşmuştur. Bu kalıp ekoller arası esneme alanı tanısa da terapinin çerçevesinin bozulmaması çalışma için çok önemlidir.
Bu çerçeve neleri kapsar dersek;
seans çalışma aralığını - seansların her hafta  haftanın aynı gününde ve  aynı saatte gerçekleşmesi önemlidir.  Seans süresi ( belirlenmiş sürede başlaması ve bitmesi ), seansın gerçekleştiği alanın aynı oluşu, terapi ücretinin seans bitimi karşılanıyor oluşu gibi temel düzenlemeleri vardır. Bu temel düzenlemelerde danışan tarafından talep edilen ertelemeler, gecikmeler ya da yenilikler terapi de yine konuşabilme alanı açan ve bir direncin aktivasyonundan bahsedebildiğimiz, önceki seansta konuşulanın; derinleşmenin ya da bilinçdışı bir terapiste kırılmanın üzerine bir çalışma talep eder. Tüm bu çerçevedeki düzenlemeler danışanın profesyonel bir alanda, onu bireyselliğini koruyan ve terapinin sorumluluğunu alabilen onu aktif hale getiren bir çalışma alanı sağlar.

Terapideki çerçeve için önemli ilkelerden biri ‘’gizlilik’’ ilkesi ve ‘’ tarafsızlık’’tır. Terapide anlatılan her şey o odada kalır. Bu yüzden terapinin çerçevesinde ‘’oda ‘’ imgesi önemli bir alan tutar. Tarafsızlık da terapistin tıbbi bir müdahale haricinde yönlendirme/ öneride  bulunmadığı (doktor yada psikiyatrist hariç), danışanın aktif olarak kendi ile çalışabilmesine sağladığı alandır. Terapistin terapi sürecine daha dahil oluşu; onun edilgenliğinden gelir ve bu terapisti  aktifleştirmiş olur. Bu yüzden danışanı onun anlattıkları dışında tanımak terapi sürecini olumsuz etkileyebilir. Onunla terapi dışında reel yada sanal  bir bağ için de bulunmaması daha doğru olur.(Sosyal medya hesaplarında danışanı takip etme gibi. Terapi deneyimlerine bakarak bu talep  bağ kurma arzusunun bir talebidir.). Her ne kadar terapistin susuyor oluşu , sorular soruyor oluşu, danışan için tavsiyede bulunmuyor ona iyi hissetme üzerine bazı telkinlerde bulunmuyor oluşu danışanı bir zaman rahatsız etse de sorunun kökenleri üzerine çalışma imkanı sağlar. Psikolojinin bilim oluşu ve psikoterapinin bilimsel bir metot oluşu buradan gelir.

Terapist; danışanı dinlerken aktif bir şekilde bir analiz de içindedir. Onu anlamaya ve gözlemleye, dirençlerini ve savunma mekanizmalarını tanımaya müsaade eder. Danışanın anlatamadığı ve ketlendiği noktalarda bazı sorularla onun ruhsallığına temas etmeye çalışır ama bu soruları  bir cevap bulmak için sormaz ve danışanın verdiği cevap tüm formülasyonu yeniler. Yenileme terapistin arzusu üzerine değil, danışanın bilinçdışı arzusu üzerine şekillenir. İshak Sayğılı’nın bir yazısında şuna denk geldim: Terapist analitik ortama ne denli az renk eklerse o denli analitik çaba içerisinde kalmış kabul edilir. Analistin yaptığı işin esnasında etkin bir biçimde edilgen kalma çabası olduğunu söyleyebiliriz; sürekli renkten renge girse de niyet kendi rengini göstermek değil danışanın renklerini görünür kılmaktır’’.

Psikolog Öznur Karaman
https://psikologoznurkaraman.com/
psikologoznurkaraman@gmail.com  
İletişim: 0554 194 34 01